Aannames, feiten, vragen en een ontnuchterende rekensom over de energieopbrengst


DE REKENSOM:

Veel mensen zijn nog in de veronderstelling dat we de centrales kunnen sluiten en die dan kunnen vervangen door wat windturbines en zonnepanelen.
Windenergie draagt echter in België maar een heel erg klein deel bij aan ons totale jaarlijks energievebruik.

Ongeveer tussen één zesde en één zevende van onze totale bruto energiebehoefte, all-in, is elektriciteit.  Daarvan levert wind, als het waait, wel een steeds groter aandeel, maar het waait driekwart van de tijd niet of onvoldoende zodat windstroom gemiddeld per jaar maar 3,35% bijdraagt aan onze elektriciteitsproductie in België (bron: Elia 2017).

Stel je de vraag hoeveel dat is van ons totale energiebehoefte dan moet je dat delen door (ongeveer) zeven en dan kom je voor het gemak op 0,5 % uit.
(Wanneer we de laatste cijfers nemen van Elia, die een wat vertekend beeld geven vanwege de lange uitval voor onderhoud van de kerncentrales dan komen we nog niet aan één procent.)

Dus alle huidige ongeveer 900 windturbines in Belgë, op het land en in de zee samen, staan momenteel garant voor een gemiddelde bijdrage van optimistisch geschat 1% van onze jaarlijkse totale bruto energiebehoefte.  Dan levert één windturbine dus onmeetbaar weinig.


Stel dat we de windopbrengst zouden willen verdubbelen door nog een keer zoveel windmolens te plaatsen, dan hebben we het nog steeds over een marginale bijdrage aan onze totale energiebehoefte.


Het waait vooral op land vaak niet of niet hard genoeg, als het te hard waait of wanneer er teveel windaanbod is dan staan de windturbines stil, dat kan ook zijn vanwege overlast door slagschaduw of het windturbinegeluid.

Bovendien komt windstroom niet altijd gelegen. Het nuttig bruikbaar deel waar we op het net dus wat aan hebben ligt gevoelig lager (curtailment). Windturbinestroom kost op de Europese wholesale markt daarom ook ongeveer 30% minder dan dat van stabiele centrales.
Omdat wanneer het waait en het verbruik bijvoorbeeld laag is, er een overproductie ontstaat. Dan kan de energieprijs onder nul zakken (negatieve prijzen, dus betalen om er vanaf te geraken, terwijl ook voor die megawatts erg veel subsidie betaald is).
Dit komt met regelmaat voor en steeds vaker bij de implementatie van meer windturbines op het net, omdat de klassieke centrales niet zo flexibel zijn in de back-up, en de bij windstroom benodigde (fossiele) start-stop gascentrales (met daardoor een slecht rendement) er nog niet zijn en ook zeer kostelijk zullen zijn, betreffende zowel de bouw als de exploitatie.

Wind is geen performante energiebron en ook geen energiebron 'on demand' en vormt daarmee een groot en moeilijk op te lossen probleem op ons Europese elektriciteitsnet. 
Windenergie destabiliseert ons elektriciteitsnet met zeer hoge kosten tot gevolg (de randeffecten van windstroom).

Windturbines worden gebouwd alleen maar dankzij zeer stevige subsidies maar zijn energetisch feitelijk onbruikbaar het merendeel van de tijd.
Windstroom is er dus vaak niet wanneer we het juist nodig hebben, bijna 3/4 van de tijd is er geen of ontoereikend wind, onshore in West-Europa. Men zegt dat het altijd wel ergens waait, dat is wel waar maar gezien weersystemen zeer groot zijn in Europa en het niet rendabel is elektriciteit over grote afstanden te transporteren, is die opmerking irrelevant.
Serieuze vragen rijzen over de maatschappelijke verantwoording van windenergie op ons net.
Is het vermeende maatschappelijk belang ervan wel aangetoond?


Een gemiddelde moderne industriële windturbine in Limburg met een opgegeven maximaal vermogen van 3,5 megawatt, geplaatst in dat verre binnenland levert op jaarbasis maar 15% daarvan, hier afgerond voor het gemak.  Dat is wat optimistisch gesteld want de gemiddelde productiefactor voor 2018 in Vlaanderen was 0,18 volgens de cijfers van Elia. Aan de kust of op zee is dat ongeveer het dubbele.


Die Limburgse windturbine levert dus 'just in time', effectief op ons net maar ong. 15% van 3,5MW en dat is gemiddeld ongeveer een halve megawatt per uur.

Is dat het vermogen van 250 elektrische bijzetkacheltjes in babykamers, of vijf keer de batterij volledig opladen om 2.500 kilometer te kunnen rijden met een 'Tesla S' ?

Om een passende vergelijking te maken:

Eén gemiddelde stevige kernreactor levert constant* één gigawatt, ofwel 1000 megawatt, ook als het niet waait, CO2-vrij.
Dat zijn dus omgerekend 2000 Limburgse windturbines (of 1000 windturbines op zee?).



Het mag de wenkbrouwen van critici fronsen maar:

0,5MW/uur x 8760 uur (een jaar) levert 4380MW/jaar, dat is de nuttig op het net geplaatste energetische jaaropbrengst van die windturbine.

Eén kernreactor van een gigawatt levert 1000MW per uur, die heeft dus 4,38 uur nodig om dezelfde energie te leveren als de windturbine uit de vergelijking in een heel jaar.

Doel en Tihange samen hebben een vermogen van 6 gigawatt, dus 6000MW, samen doen die centrales er theoretisch dus 4,38 uur gedeeld door 6 = 0,73 uur over en dat is 0.73 maal 60 minuten, dus slechts 43,8 minuten.

Dus voor de netto op het net bruikbare stroomproductie waar één gemiddelde windturbine in het verre binnenland een heel jaar over doet, hebben Doel en Tihange samen slechts drie kwartier nodig.  Misschien wel een uur als men de uitval voor onderhoud meetelt.
*Stel dat de helft van de centrales door achterstallig onderhoud weer uitligt dan hebben we het over anderhalf uur...


Of hebben we het mis?

Hoe dan ook. de energetische opbrengst van windturbines in het binnenland stelt vrijwel niets voor in relatie met onze energiebehoefte.
Wanneer men in coronatijd men een zeer laag verbruik de keuze moest maken of men kernenergie of windenergie op zee gebruikt, legt men de windparken stil.
De bevoorradingszekerheid domineert, daarnaast is kernenergie veel beter voor het milieu en het klimaat omdat dan geen fossiele backup nodig is die maar staat te draaien voor het geval dat.

Windturbines (vooral op land) dienen géén algemeen belang, de opgeleverde bruikbare stroom en vooral daarmee vermeden CO2, blijkt marginaal, zelfs zeer moeilijk of niet meetbaar.



Ethische vragen:


COMMERCIEEL BELANG

Welke maatschappelijk geëngageerde ondernemer bouwt een energy plant die veel protest bij de bevolking oproept wanneer die bovendien weet dat die maar 15% van de tijd zal kunnen renderen?
Dan moet hij of zij zeer zwaar gecompenseerd worden, en dat doen we dus ook in het geval van windenergie.

De overheid stelt minimumeisen aan de rentabiliteit van de windbedrijven, maar die halen zij vrijwel volledig uit subsidies. De economische terugverdientijd zonder rekening te houden met afschrijving, subsidies, alle bijkomende bedrijfskosten en bijvoorbeeld de maatschappelijke schade, bedraagt volgens studies ongeveer twee maal de verwachte levensduur van de onshore-windturbine. Dan bedraagt de economische terugverdientijd 30 jaar?
Is dat maatschappelijk verantwoord ondernemen in het algemeen belang?

Is het dan logisch dat exploitanten van windturbines geen belasting betalen?



DUBIEUZE VOORSTELLING VAN ZAKEN

Men rekent in de media vaak alleen met de  "geïnstalleerde capaciteit " en  "stroom voor zoveel gezinnen" (propagandataal) .
Is het niet veel interessanter te vertellen wat wind feitelijk aan bruikbare stroom het afgelopen jaar procentueel netto opleverde op ons elektriciteitsnet, afgemeten aan ons totale energieverbruik?
Alle andere vaak gepubliceerde cijfers zijn eigenlijk totaal irrelevant en dienen mogelijk alleen die propaganda voor de fantastische belofte van 'gratis wind en gratis zon' en het op die manier spoedig te kunnen sluiten van onze energiecentrales. 

Het verschil tussen de cijfers die  'de geïnstalleerde capaciteit'  aan windturbines op land weergeven en de werkelijk 'just in time' geleverde bruikbare windstroom op het net, blijkt gigantisch. Uitgedrukt in petajoule in het regeerplan van de minister loopt elke niet-energiespecialist vast.

De wind is gratis maar windstroom, vooral geïnjecteerd op ons net, blijkt extreem duur, wat die kinderen met windmolentjes in het spotje moeten gaan bekostigen, gedurende de gehele contractuele looptijd.



WELKE ENERGIEBRON SPOORT MET DE MAATSCHAPPELIJKE OPDRACHT?

Wil men de kerncentrales vervangen door wind om op het eerste gezicht CO2-vrijë energie te behouden, dan heeft men ongeveer één grote windturbine per elke vierkante kilometer van België nodig, ongeveer 30.000 windturbines dus, ook in de stad en in natuurgebieden, overal dus. 
Maar dan heeft men 150% van enkel ons elektriciteitsverbruik gedekt, als het waait tenminste.  Maar moeten we volgens onze regering niet ook onze huizen elektrisch gaan kunnen verwarmen met warmtepompen, elektrisch gaan rijden, enzovoort ? 
Onze totale bruto energiebehoefte bedraagt ongeveer 6 maal ons elektriciteitsverbruik.

Wanneer we in onze energiebehoefte willen voorzien door middel van energie van wind en zon, dan is ons dichtbevolkte land onleefbaar en staat het vol met zeer milieuonvriendelijke industriële aparatuur met een beperkte levensduur en die maar een klein gedeelte van de tijd operatief is en daarbij ons leven, onze ecomomie en dus onze portemonnee ruïneert.
Bovendien werkt dat zo niet omdat alleen de windturbines aan één rand van België voldoende wind zullen hebben.

Men zegt, we moeten sterk inzetten op hernieuwbare energie dus zon en wind en dan tegelijkertijd de kerncentrales sluiten?  Maar dan gaan we toch juist veel méér CO2 uitstoten want elke dure megawatt hernieuwbare energie vereist een evengrote fossiele back-up en die gesloten kerncentrales waren toch nagenoeg CO2-vrij?

Ook gaan windturbines volgens volgens de sector maar een vierde van de levensduur van de centrales mee. Dient men de kost van wind in de berekening dan niet minstens te verviervoudigen?

Het bekostigen, bouwen en moeten onderhouden van een dubbel energiesysteem kan toch niet de bedoeling zijn?
Hebben we wel genoeg geld voor het onderhoud van het onmisbare bestaande?



GEEN KERNENERGIE!

We houden in België niet zo van kerncentrales en terecht. Vroeger waren we wellicht ook lid van Greenpeace en zelfs falikant tegen kernenergie  -KERNENERGIE NEEN DANKU !!!  Wisten wij veel dat de zaak heel wat gecompliceerder ligt.

De harde realiteit dwingt ons nu tot rationeel nadenken, wellicht wat tegen onze goesting. We kennen waarschijnlijk geen voorbeelden van doden door kernenergie of het afval, of van ernstig zieken door contaminatie. De statistieken van verzekeringsmaatschappijen laten dan ook zien dat in de volgorde kolen, hout, olie, gas, zon en wind, kernenergie ergens ver onderaan bungelt in de lijst van 'casualties'.

"Nieuwe werknemers van kerncentrales zwommen als 'doop' eerst een rondje in het verwarmde zwembad", naar verluid.

De ernst van het klimaatgebeuren en de doelstelling maakt dat het buikgevoel niet meer mag prevaleren boven de ratio omdat er in het licht van de klimaatverontrustheid, gecombineerd met het geloof in de belangrijkheid van de CO2-reductie, gewoonweg géén andere maatschappelijk aanvaardbare substantiële oplossingen voor een dichtbevolkt gebied bestaan, en die komen er ook niet wanneer de politieke wil daartoe ontbreekt.


DE MIX

Overheden hechten publiekelijk waarde aan energieonafhankelijkheid.
Kiest men daar daar dan wel voor via de keuze voor hernieuwbaar?
Die vraag is eenvoudig te beantwoorden: Neen. Juist door de keuze voor bijvoorbeeld windenergie in combinatie met het sluiten van de kerncentrales, die hier voor meer dan de halve elektriciteitsproductie instaan, wordt men hier weer bijna volledig afhankelijk van fossiele brandstoffen uit het buitenland en de foute biomassa ook uit dat buitenland. Windstroom op het net betekent per definitie meer gas uit bijvoorbeeld Rusland voor de enorme back-up.
Nu kan Europa wel beter handel blijven drijven met haar buurman omdat handelsbelangen een stabiele relatie bevorderen, de 'energieonafhankelijkheid' verhoogt juist het risico op spanningen.

Iets anders is het wanneer we 'energieonafhankelijk' worden door het gebruik van een CO2-vrije energievorm die de hoofdmoot zou kunnen vormen van onze totale energiebehoefte. Dan is ook de stap naar massaal elektrisch rijden en stoken opeens klimaatverantwoord en kunnen we nog veel meer innoveren richting CO2-vrije ontwikkelingen en toepassingen.

Ook de peperdure interconnectors voor de Europese hoogspanningsnetten behoeven dan vermoedelijk niet gerealiseerd te worden.


De combinatie van verschillende energievormen lijkt strategisch en logisch, maar het is nog logischer om dan vooral windenergie uit de mix te laten omdat juist fluctuerende windenergie astronomische bijkomende kosten door de daarmee gepaardgaande randeffecten met zich meebrengt (o.a. omvorming van ons totale net en de back-up) en bovendien door de netto uitwerking van het ETS systeem niet geschikt blijkt om daadwerkelijk de Europese CO2-uitstoot ermee te reduceren. Dat is een heel ander verhaal bij nucleaire energie.

De tonnen hier bespaarde CO2 door de inzet van hernieuwbare energie stoten we elders in Europa gewoon weer uit, per definitie, dankzij dat ETS-systeem, groenestroomcertificaten, verhandelde emissierechten.
Is het geen perverse situatie dat de door de overheid gestimuleerde groene stroom Europees geen of bijna geen daadwerkelijke CO2-reductie oplevert?


ECO-REALISME OPGELEGD DOOR EUROPA?

In Zweden, Engeland, Polen en andere Europese landen bouwt men nieuwe kerncentrales, in Nederland is door de grootste partij de VVD geopperd dat men om de doelstellingen te kunnen behalen snel bijkomende kerncentrales zal moeten gaan bouwen. Volgens een enquete in landelijke krant De Telegraaf is meer dan de helft van de Nederlanders ervoor...

In België bestaat geen inhoudelijk objectief debat over wind versus nucleaire energie in relatie tot de klimaatdoelstellingen. Politiek moeilijk verkoopbaar heet dat en dat duurt zolang er in de media geen correcte cijfers op tafel gaan liggen, een politieke keuze.

Ook het IPCC stelt in haar laatste rapport dat de klimaatdoelstellingen zeker niet gehaald gaan worden zonder een grote inzet van kernenergie.


DE HAALBARE OPLOSSING?

Er zijn gelukkig ook andere, nieuwe typen van nucleaire energie in ontwikkeling, zonder de huidige bezwaren en risico's. 
Gesmolten-zout-reactoren op basis van Thorium bijvoorbeeld. In de lage landen onderzoekt men momenteel de duurzaamheid van de materialen die daarin gebruikt gaan worden.
Zowat alle bezwaren die nog kleven aan de gedateerde uraniumcentrales inclusief het afvalprobleem daarvan, kan mogelijk opgelost worden door de overgang naar zeer veilige 'gesmolten zout reactoren'.  India en China lopen weer ver voorop, wij slapende West -Europeanen niet.

Die wonderlijke Thorium-centrale bestaat al sinds de jaren zestig, heeft succesvol gedraaid en wordt haalbaar en wellicht goed betaalbaar als we de politieke barrieres wegwerken en er massaal op inzetten. Hij is destijds geboycot door Richard Nixon, slechts geínteresseerd in het maken van kernbommen.

Het dus zou goed zijn als de politieke weg nu dringend vrijgemaakt wordt om op zo kort mogelijke termijn effectieve oplossingen voor onze CO2-vrije energiebehoefte te kunnen implementeren.
Dàt is de noodzakelijke investering in een hoogtechnologische oplossing.
Die voor de archaïsche windturbines kan men ons in dat licht beter besparen.


Men kan vandaag al beginnen om het Belgisch Klimaatplan als antwoord op de Europese milieurichtlijn voor 2030-2050 aan te passen aan de mondiaal beloftevolste energievorm van de nabije toekomst.

Men kan ook windenergie aankopen uit Denemarken zoals Nederland dat doet aan een discount prijs van 12.5€ per megawatt. dat is ongeveer een vierde van wat we hier nu betalen aan de windsector.


Betekent inzetten op waterstof het inzetten op een andere nieuwe schone energiebron, of slechts op een tijdelijke energiedrager met een extra CO2-uitstoot, een tijdelijke opslag met in de keten een zeer laag rendement en een zeer hoge kostprijs, gevaarlijk bovendien? 
Gooide men vroeger ook geen waterstofbommen? 
Zijn ook 'Power to Gas' niet slechts weer krampachtige pogingen om de implementatie van windstroom mogelijk te kunnen maken?
Zijn dit niet de klassieke voorbeelden van de kostelijke randeffecten behorend bij die keuze, die we integraal zouden moeten incalculeren in de werkelijke kostprijs van hernieuwbare energie, in het bijzonder van windenergie, wetend dat het ETS systeem het positief effect van die pogingen qua CO2-uitstoot tot vrijwel nul reduceert?



Maar gaat het wel om CO2 ?

EUROPA

Wil men in Europa wel af van kolen, gas en olie?
We gaan die naar zeggen nog nodig hebben voor zoveel toepassingen.
Moeten dat gas en die kolen niet eerst vlug verzilverd worden? Het landskapitaal laat men toch niet in de grond steken?
Men zou de politiek onbehoorlijk bestuur kunnen verwijten wanneer met het landskapitaal vernietigd.

Waarom is het voor Angela Merkel van belang geweest om Duitsland direct na Fukushima plots van de kernenergie af te halen en richting hernieuwbare energie te duwen, met name richting windenergie? 
Is de vraag eenvoudig te beantwoorden vanuit de behoefte van de Duitse kolenindustrie die er niet mee gebaat was afzet te verliezen en er meer gebaat bij is die afzet juist te verhogen?
Was het massaal promoten van windenergie en het opzetten van een productieapparaat voor windturbines en een leidende voortrekkersrol spelen in het Europese klimaatverhaal, geen regelrechte steunmaatregel voor de Duitse kolenbaronnen die ook de productie van machines en auto's in Duitsland voelden krimpen?

Wat is de invloed van Duitsland binnen de Europese klimaatbesluitvorming?

Wat zijn de werkelijke motieven voor Europa om de bevolking verplicht voor wind te laten 'kiezen' en radicaal tegen CO2-vrije kernenergie te laten zijn?
Het alternatievenonderzoek in het kader van de Europese plan-MER richtlijn dient om de onderbouwde strategische keuzes te kunnen maken voor het klimaat, los van politieke motieven.


BELGIE

Wiens agenda volgt België?
Wie beïnvloedt België en doet men het daar beter?
Waarom laat België zich in haar keuzes zo beïnvloeden?

Hoeveel Europese CO2-uitstoot kan België effectief reduceren door nog een keer zoveel windturbines te plaatsen op haar grondgebied?
Kan men dat ook elders doen?

Windturbines zouden CO2 besparen, dat lijkt op het eerste gezicht logisch maar elke ton bespaarde CO2 levert groenestroomcertificaten op, ofwel emissierechten.
Die worden steeds goedkoper en op de beurs meteen verhandeld aan bijvoorbeeld de bruinkoolcentrales in Polen en elders. Netto gaat er in Europa dus weer precies evenveel CO2 de lucht in, om bijvoorbeeld Duitsland met bijna 30.000 windmolens en gesloten kerncentrales van elektriciteit te voorzien, wanneer het ook daar 3/4 van de tijd niet genoeg waait... 
De marktwerking zorgt voor een balans van vraag en aanbod, het netto positief effect op de Europese CO2-uitstoot is vrijwel nul.

De KU-Leuven, Metaforum, heeft daar onlangs een mooi rapport over geschreven; Een Duurzame Energievoorziening voor België, 14-01-2020, voor de goede verstaander. Het bijplaatsen van hernieuwbare energieinstallaties leidt per saldo niet tot een verminderde CO2-uitstoot in Europa.

Is het dan wel zoveel geld en overlast waard om al die bijkomende windturbines maar te blijven zetten tussen de Vlaamse woongebieden?
Het is toch evident dat het zeer dichtbevolkte en ruimtelijk verrommelde België tot de meest ongeschikte landen behoort voor de uitbouw van juist windenergie?

Gaat het om CO2, het klimaat of alleen om subsidies?

Die vraag kan men voor u niet  beantwoorden, dat kan beter ieder voor zichzelf doen.



"Windstroom is helaas niet de oplossing maar het probleem", aldus ook een Belgische onafhankelijke wetenschapper, Prof Jan Desmet, U-Gent, tijdens het Energiedebat 2017.

Hoe dan ook, windturbines plaatsen op extreem korte afstanden van uw slaapkamer is onverantwoord, daar zijn steeds meer omwonenden, wetenschappers én politici het over eens.



Uit De Standaard:

image-255747-a_15.jpg
image-placeholder.png

Bovenstaande grafiek afkomstig van Elia (2017) laat zien dat de stroomproductie voor slechts 3.35% afkomstig is van wind.



Windstroom blijkt helaas zo onvoorspelbaar als het weer.
Hieronder een grafiek uit Frankrijk die duidelijk laat zien hoevaak het licht zal uitgaan als we het alleen van de windstroom moeten hebben. Een grootschalige opslagmogelijkheid voor windstroom is, hoewel erg gewenst, voorlopig nog onbestaande.

image-220063-grafiek_wind_onregelmatigheid.w640.jpg


Het verantwoord opwekken van stroom door windturbines is sterk afhankelijk van de plaatsing.
Deze kaart laat zien dat in het binnenland, door een veel kleiner windaanbod, de kosten 2x zo hoog liggen, dus 2x minder rendement. Zelfs 3x in vergelijking tot op zee, daar waar men er gemakkelijker bij kan.
Waarom men windturbines zou willen vergunnen daar waar ze geen aanvaardbare opbrengst kunnen genereren is duidelijk, de subsidies maken alles goed. maar wat heeft het milieu en de burger daaraan?

image-230576-kaart_nl_kosten_windenergie.w640.jpg



Naast het getoond gebrek aan CO2-reductie door windturbines raporteert men een door windturbines en de bijbehorende infrastructuur veroorzaakte enorm schadelijke uitstoot van het sterkste broeikasgas ter wereld genaamd SF6, volgens nieuw wetenschappelijk onderzoek 23.500 keer sterker dan CO2.

Dit werd recent aan het licht gebracht door de BBC en onder meer een belangrijke Nederlandse krant, De Telegraaf.

De Belgische pers zweeg erover in alle talen terwijl het elders in Europa veel commotie veroorzaakt en nog meer terechte vraagtekens plaatst bij de 'klimaatneutraliteit' van het fenomeen 'groene stroom'.


Bestand

SF6 isolatiegas, het allerschadelijkste broeikasgas lekt in de atmosfeer door windturbines, de randapperatuur zoals transformatoren en andere elektrische net-infrastructuur, 'switchgear', een domper op de feestvreugde, de BBC

Bestand Downloaden